Secunda Secundae · chapter 161 of 184 · ▶ Speed Read

Greco-Christian stream·Opera Omnia Sancti Thomae (Complete Works of Thomas Aquinas)·Summa Theologiae·Secunda Secundae·Q166. Studiousness

Source context
Theme
studiousness as a moral virtue moderating the desire for knowledge
Soul-faculty
Consciousness Soul

Steiner

not engaged in the GA corpus

Cross-tradition

  • Aristotle, Nicomachean EthicsAristotle's treatment of intellectual virtues as habituated excellences of the rational soul provides a structural antecedent to Aquinas's framing of studiousness as a formed disposition that rightly orders the appetite for learning.
  • Buddhist ethics (viriya / right effort)The Pali concept of viriya (diligent right effort) shows cross-tradition congruence with Aquinas's studiousness in its framing of disciplined cognitive striving as a virtue that must be balanced against distraction and excess.

Q166. Studiousness

Article 1

[II-II.q.166.a.1.arg.1] It would seem that knowledge is not the proper matter of studiousness. For a person is said to be studious because he applies study to certain things. Now a man ought to apply study to every matter, in order to do aright what has to be done. Therefore seemingly knowledge is not the special matter of studiousness.

[II-II.q.166.a.1.arg.1] Ad primum sic proceditur. 1. Videtur quod materia studiositatis non sit proprie cognitio. Studiosus enim dicitur aliquis ex eo quod adhibet studium aliquibus rebus. Sed in qualibet materia debet homo studium adhibere, ad hoc quod recte faciat quod est faciendum. Ergo videtur quod non sit specialis materia studiositatis cognitio.

[II-II.q.166.a.1.arg.2] Further, studiousness is opposed to curiosity. Now curiosity, which is derived from "cura" [care], may also refer to elegance of apparel and other such things, which regard the body; wherefore the Apostle says (Romans 13:14): "Make not provision [curam] for the flesh in its concupiscences."

[II-II.q.166.a.1.arg.2] 2. Præterea, studiositas, curiositati opponitur. Sed curiositas, quæ a cura dicitur, potest esse etiam circa ornatum vestium, et circa alia hujusmodi quæ pertinent ad corpus: unde Apostolus dicit ad Rom., xiii, 14: Carnis curam ne feceritis in desideriis. Ergo studiositas non est solum circa cognitionem.

[II-II.q.166.a.1.arg.3] Further it is written (Jeremiah 6:13): "From the least of them even to the greatest, all study [Douay: 'are given to'] covetousness." Now covetousness is not properly about knowledge, but rather about the possession of wealth, as stated above (Question 118, Article 2). Therefore studiousness, which is derived from "study," is not properly about knowledge.

[II-II.q.166.a.1.arg.3] 3. Præterea, Jerem., vi, 13, dicitur: A minore usque ad majorem omnes avaritæ student. Sed avaritia non est proprie circa cognitionem, sed magis circa possessionem divitiarum, ut supra dictum est. Ergo studiositas, quæ a studio dicitur, non est proprie circa cognitionem.

[II-II.q.166.a.1.sc] It is written (Proverbs 27:11): "Study wisdom, my son, and make my heart joyful, that thou mayest give an answer to him that reproacheth." Now study, which is commended as a virtue, is the same as that to which the Law urges. Therefore studiousness is properly about "knowledge."

[II-II.q.166.a.1.sc] Sed contra est quod dicitur Prov. xxvii, 2: Stude sapientiæ, fili mi, et lætifica cor meum, ut possis exprobranti respondere sermonem. Sed eadem studiositas est quæ laudatur virtus, et ad quam lex invitat. Ergo studiositas est proprie circa cognitionem.

[II-II.q.166.a.1.co] Properly speaking, study denotes keen application of the mind to something. Now the mind is not applied to a thing except by knowing that thing. Wherefore the mind's application to knowledge precedes its application to those things to which man is directed by his knowledge. Hence study regards knowledge in the first place, and as a result it regards any other things the working of which requires to be directed by knowledge. Now the virtues lay claim to that matter about which they are first and foremost; thus fortitude is concerned about dangers of death, and temperance about pleasures of touch. Therefore studiousness is properly ascribed to knowledge.

[II-II.q.166.a.1.co] Respondeo dicendum, quod studium proprie importat vehementem applicationem mentis ad aliquid. Mens autem non applicatur ad aliquid, nisi cognoscendo illud. Unde per prius mens applicatur ad cognitionem, secundario autem applicatur ad ea in quibus homo per cognitionem dirigitur. Et ideo studium per prius respicit cognitionem, et per posterius quæcumque alia, ad quæ operanda directione cognitionis indigemus. Virtutes autem proprie sibi attribuunt illam materiam circa quam primo et principaliter sunt, sicut fortitudo pericula mortis, et temperantia delectationem tactus. Et ideo studiositas proprie dicitur circa cognitionem.

[II-II.q.166.a.1.ad.1] Nothing can be done aright as regards other matters, except in so far as is previously directed by the knowing reason. Hence studiousness, to whatever matter it be applied, has a prior regard for knowledge.

[II-II.q.166.a.1.ad.1] Ad primum ergo dicendum, quod circa alias materias non potest aliquid recte fieri, nisi secundum quod est præordinatum per rationem cognoscentem. Et ideo per prius studiositas cognitionem respicit, cuicumque materiae studium adhi-beatur.

[II-II.q.166.a.1.ad.2] Man's mind is drawn, on account of his affections, towards the things for which he has an affection, according to Matthew 6:21, "Where thy treasure is, there is thy heart also." And since man has special affection for those things which foster the flesh, it follows that man's thoughts are concerned about things that foster his flesh, so that man seeks to know how he may best sustain his body. Accordingly curiosity is accounted to be about things pertaining to the body by reason of things pertaining to knowledge.

[II-II.q.166.a.1.ad.2] Ad secundum dicendum, quod ex affectu hominis trahitur mens ejus ad intendendum his ad quæ afficitur, secundum illud Matth., vi, 21: Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum. Et quia circa ea quibus caro fovetur, maxime homo afficitur, consequens est quod cognitio hominis verseur circa ea quibus caro fovetur; ut scilicet homo inquirat qualiter optime possit carni suæ subvenire: et secundum hoc curiositas ponitur circa ea quæ ad carnem pertinent ratione eorum quæ pertinent ad cognitionem.

[II-II.q.166.a.1.ad.3] Covetousness craves the acquisition of gain, and for this it is very necessary to be skilled in earthly things. Accordingly studiousness is ascribed to things pertaining to covetousness.

[II-II.q.166.a.1.ad.3] Ad tertium dicendum, quod avaritia inhiat ad lucra conquirenda, ad quod maxime necessaria est quædam peritia terrenarum rerum: et secundum hoc studium attribuitur his quæ ad avari-tiam spectant.

Article 2

[II-II.q.166.a.2.arg.1] It would seem that studiousness is not a part of temperance. For a man is said to be studious by reason of his studiousness. Now all virtuous persons without exception are called studious according to the Philosopher, who frequently employs the term "studious" (spoudaios) in this sense (Ethic. ix, 4,8,9). [In the same sense Aristotle says in Ethic. iii, 2, that "every vicious person is ignorant of what he ought to do."] Therefore studiousness is a general virtue, and not a part of temperance.

[II-II.q.166.a.2.arg.1] Ad secundum sic proceditur. 1. Videtur quod studiositas non sit pars temperantiæ. Studiosus enim dicitur aliquis secundum studiositatem. Sed universaliter omnis virtuosus vocatur studiosus, ut patet per Philosophum, qui frequenter sic uti-tur nomine studiosi. Ergo studiositas est septies in cap. ix, etc. generalis virtus, et non est pars temperantiæ.

[II-II.q.166.a.2.arg.2] Further, studiousness, as stated (1), pertains to knowledge. But knowledge has no connection with the moral virtues which are in the appetitive part of the soul, and pertains rather to the intellectual virtues which are in the cognitive part: wherefore solicitude is an act of prudence as stated above (Question 47, Article 09). Therefore studiousness is not a part of temperance.

[II-II.q.166.a.2.arg.2] 2. Præterea, studiositas, sicut dictum est, ad cognitionem pertinet. Sed cognitio non pertinet ad virtutes morales, quæ sunt in appetitiva animæ parte, sed magis ad intellectuales, quæ sunt in parte cognoscitiva; unde et sollicitudo est actus prudentiae, ut supra habitum est. Ergo studiositas non est pars temperantiæ.

[II-II.q.166.a.2.arg.3] Further, a virtue that is ascribed as part of a principal virtue resembles the latter as to mode. Now studiousness does not resemble temperance as to mode, because temperance takes its name from being a kind of restraint, wherefore it is more opposed to the vice that is in excess: whereas studiousness is denominated from being the application of the mind to something, so that it would seem to be opposed to the vice that is in default, namely, neglect of study, rather than to the vice which is in excess, namely curiosity. wherefore, on account of its resemblance to the latter, Isidore says (Etym. x) that "a studious man is one who is curious to study." Therefore studiousness is not a part of temperance.

[II-II.q.166.a.2.arg.3] 3. Præterea, virtus quæ ponitur pars alicujus principalis virtutis, assimilatur ei quantum ad modum. Sed studiositas non assimilatur temperantiæ quantum ad modum, quia temperantiæ nomen sumitur ex quadam refrenatione, unde magis opponitur vitio, quod est in excessu; nomen autem studiositatis sumitur e contrario ex applicatione animæ ad aliquid, unde magis videtur opponi vitio quod est in defectu, scilicet negligentiæ studendi, quam vitio quod est in excessu, scilicet curiositati: unde propter horum similitudinem dicit Isidorus in lib. X Etym., § 241, col. 393, t. 3, quod « studiosus dicitur quasi studii curiosus. » Ergo studiositas non est pars temperantiæ.

[II-II.q.166.a.2.sc] Augustine says (De Morib. Eccl. 21): "We are forbidden to be curious: and this is a great gift that temperance bestows." Now curiosity is prevented by moderate studiousness. Therefore studiousness is a part of temperance.

[II-II.q.166.a.2.sc] Sed contra est quod Augustinus dicit in lib. De moribus Ecclesiæ, c. xxI, col. 1327, t. 1: « Curiosi esse prohibemur, quod magnum temperantiæ munus est. » Sed curiositas prohibetur per studiositatem moderatam. Ergo studiositas est pars temperantiæ.

[II-II.q.166.a.2.co] As stated above (141, 3,4,5), it belongs to temperance to moderate the movement of the appetite, lest it tend excessively to that which is desired naturally. Now just as in respect of his corporeal nature man naturally desires the pleasures of food and sex, so, in respect of his soul, he naturally desires to know something; thus the Philosopher observes at the beginning of his Metaphysics i, 1: "All men have a natural desire for knowledge."

The moderation of this desire pertains to the virtue of studiousness; wherefore it follows that studiousness is a potential part of temperance, as a subordinate virtue annexed to a principal virtue. Moreover, it is comprised under modesty for the reason given above (Question 160, Article 2).

[II-II.q.166.a.2.co] Respondeo dicendum, quod, sicut supra dictum est, ad temperantiam pertinet moderari motum appetitus, ne superflue tendat in id quod naturaliter concupiscitur. Sicut autem naturaliter homo concupiscit delectationes ciborum et vene-reorum secundum naturam corporalem; ita secundum animam naturaliter desiderat cognoscere aliquid: unde et Philosophus dicit in Princip. Metaph., quod « omnes homines naturaliter scire desiderant. » Moderatio autem hujusmodi appetitus pertinet ad virtutem studiositatis: unde consequens est quod studiositas sit pars potentialis temperantiæ, sicut virtus secundarie ei adjuncta, ut principali virtuti; et comprehenditur sub modestia, ratione superius dicta.

[II-II.q.166.a.2.ad.1] Prudence is the complement of all the moral virtues, as stated in Ethic. vi, 13. Consequently, in so far as the knowledge of prudence pertains to all the virtues, the term "studiousness," which properly regards knowledge, is applied to all the virtues.

[II-II.q.166.a.2.ad.1] Ad primum ergo dicendum, quod prudentia est completiva omnium virtutum moralium, ut dicitur in VI Ethic., cap. ult. Inquantum ergo cognitio prudentiae ad omnes virtutes pertinet, intantum nomen studiositatis, quæ proprie circa cognitionem est, ad omnes virtutes derivatur.

[II-II.q.166.a.2.ad.2] The act of a cognitive power is commanded by the appetitive power, which moves all the powers, as stated above (I-II, 09, 1). Wherefore knowledge regards a twofold good. One is connected with the act of knowledge itself; and this good pertains to the intellectual virtues, and consists in man having a true estimate about each thing. The other good pertains to the act of the appetitive power, and consists in man's appetite being directed aright in applying the cognitive power in this or that way to this or that thing. And this belongs to the virtue of seriousness. Wherefore it is reckoned among the moral virtues.

[II-II.q.166.a.2.ad.2] Ad secundum dicendum, quod actus cognoscitivæ virtutis imperatur a vi appetitiva, quæ est motiva omnium virium, ut supra dictum est. Et ideo circa cognitionem duplex bonum potest attendi. Unum quidem quantum ad ipsum actum cognitionis: et tale bonum pertinet ad virtutes intellectuales, ut scilicet homo circa singula aestimet verum. Aliud autem bonum est quod pertinet ad actum appetitivæ virtutis, ut scilicet homo habeat appetitum rectum applicandi vim cognoscitivam sic vel aliter, ad hoc vel ad illud. Et hoc pertinet ad virtutem studiositatis. Unde computatur inter virtutes morales.

[II-II.q.166.a.2.ad.3] As the Philosopher says (Ethic. ii, 93) in order to be virtuous we must avoid those things to which we are most naturally inclined. Hence it is that, since nature inclines us. chiefly to fear dangers of death, and to seek pleasures of the flesh, fortitude is chiefly commended for a certain steadfast perseverance against such dangers, and temperance for a certain restraint from pleasures of the flesh. But as regards knowledge, man has contrary inclinations. For on the part of the soul, he is inclined to desire knowledge of things; and so it behooves him to exercise a praiseworthy restraint on this desire, lest he seek knowledge immoderately: whereas on the part of his bodily nature, man is inclined to avoid the trouble of seeking knowledge. Accordingly, as regards the first inclination studiousness is a kind of restraint, and it is in this sense that it is reckoned a part of temperance. But as to the second inclination, this virtue derives its praise from a certain keenness of interest in seeking knowledge of things; and from this it takes its name. The former is more essential to this virtue than the latter: since the desire to know directly regards knowledge, to which studiousness is directed, whereas the trouble of learning is an obstacle to knowledge, wherefore it is regarded by this virtue indirectly, as by that which removes an obstacle.

The Summa Theologica of St. Thomas AquinasSecond and Revised Edition, 1920Literally translated by Fathers of the English Dominican ProvinceOnline Edition Copyright © 2009 by Kevin Knight Nihil Obstat. F. Innocentius Apap, O.P., S.T.M., Censor. Theol.Imprimatur. Edus. Canonicus Surmont, Vicarius Generalis. Westmonasterii.APPROBATIO ORDINISNihil Obstat. F. Raphael Moss, O.P., S.T.L. and F. Leo Moore, O.P., S.T.L.Imprimatur. F. Beda Jarrett, O.P., S.T.L., A.M., Prior Provincialis AngliæMARIÆ IMMACULATÆ - SEDI SAPIENTIÆ

[II-II.q.166.a.2.ad.3] Ad tertium dicendum, quod, sicut Philosophus dicit in lib. II Ethic., cap. ult., ad hoc quod homo fiat virtuosus, oportet quod servet se ab his ad quæ maxime inclinat natura: et inde est quod quia natura præcipue inclinat ad timendum mortis pericula, et ad sectandum delectabilia carnis, ideo laus virtutis fortitu-dinis præcipue consistit in quadam firmitate persistendi contra hujusmodi pericula, et laus virtutis temperantiæ in quadam refrenatione a delectabilibus carnis. Sed quantum ad cognitionem est in homine contraria inclinatio; quia ex parte animæ inclinatur homo ad hoc quod cognitionem rerum desideret: et sic oportet ut laudabiliter homo hujusmodi appetitum refrenet, ne immoderate rerum cognitioni intendat. Ex parte vero naturæ corporalis homo inclinatur ad hoc ut laborem inquirendi scientiam vitet. Quantum ergo ad primum, studiositas in refrenatione consistit; et secundum hoc ponitur pars temperantiæ. Sed quantum ad secundum, laus virtutis hujusmodi consistit in quadam vehementia intentionis ad scientiam rerum percipiendam: et ex hoc nominatur. Primum autem est essentialius huic virtuti quam secundum: nam appetitus cognoscendi per se respicit cognitionem, ad quam ordinatur studiositas, sed labor addiscendi est impedimentum quoddam cognitionis: unde respicitur ab hac virtute per accidens, quasi removendo prohibens. 1 Ita cum Mss. Alcan. et Camer. editi passim.

JSON: /api/sources/opera-omnia-aquinas/summa-theologiae/secunda-secundae/q166.json

Space: play/pause · ←→: skip · ↑↓: speed · Esc: close
250 wpm